Bình Luận

Khi nhắc đến đại chúng và vai trò của họ trong đời sống xã hội hiện đại, người ta khó có thể bỏ qua ký ức về Cách mạng Pháp năm 1789. Đối với nhiều thế hệ trí thức châu Âu, cuộc cách mạng ấy vừa là biểu tượng của tự do, bình đẳng và giải phóng con người, vừa là lời nhắc nhở về sức mạnh đáng sợ của đám đông khi bị cuốn vào những cơn cuồng nộ tập thể. Những biến cố

Khi suy nghĩ về mối quan hệ giữa văn hóa đại chúng và dân trí, tôi thường nhớ đến nhan đề cuốn sách “Đọc sách – Con đường gian nan vạn dặm” của tác giả Nguyễn Quốc Vương. Cuốn sách bàn trực tiếp đến văn hóa đọc,  nhưng tôi vẫn xin được mượn cụm từ "gian nan vạn dặm" để mô tả toàn bộ hành trình nâng cao dân trí trong xã hội Việt Nam đương đại. Sự gian nan ấy bắt nguồn từ chính

Đọc bài 1: Văn hóa đại chúng và dân trí #1: Sự hình thành con người đại chúng - Hà Thuỷ Nguyên Trong các cuộc tranh luận về văn hóa đại chúng, người ta thường mặc nhiên xem dân trí là một yếu tố nằm bên ngoài văn hóa. Khi một sản phẩm giải trí bị chỉ trích là dễ dãi, người ta quy nguyên nhân cho dân trí thấp. Khi xuất hiện những hiện tượng văn hóa được xem là tích cực, người ta

Mỗi khi xuất hiện một phương tiện truyền thông mới, xã hội lại chứng kiến hai hiện tượng song hành. Một mặt, đó là sự mở rộng chưa từng có của các hình thức giải trí, kể chuyện và chia sẻ trải nghiệm chung giữa những cộng đồng ngày càng đông đảo. Mặt khác, đó cũng là sự xuất hiện của những nỗ lực nhằm mở rộng khả năng tiếp cận tri thức cho công chúng. Nói cách khác, lịch sử của truyền thông cũng

Mùa hè năm ngoái, thế giới mà nước ta là một phần nhỏ trong đó, đều đang trong bầu không khí sục sôi của các cuộc chiến. Trong bối cảnh ấy, tôi đã viết một bài phân tích về việc Mỹ chuyển từ “Cách mạng màu” sang “Chiến tranh ủy nhiệm”. Khi đó, trật tự thời cuộc vẫn còn tương đối rõ ràng: Mỹ lùi về phía sau, để các xung đột được tiến hành bởi các lực lượng địa phương, còn mình đóng vai

Thế kỷ 18 để lại dấu ấn vàng son trong lịch sử Việt Nam không chỉ bởi cuộc đại chiến quân Thanh, mà bởi những kiệt tác văn chương vô tiền khoáng hậu. Trong một xã hội biến loạn và chiến tranh liên miên, các kiệt tác văn chương đều quay lưng với hào khí và những vinh quang, để cúi đầu trước nỗi đau của con người. Nếu văn học trung đại Trung Quốc có tứ đại tuyệt tác tiểu thuyết thì Việt Nam

Ở nước ta, không biết từ bao giờ người ta đã coi rẻ chữ nghĩa. Chắc phải lâu rồi, cụ Tản Đà đã than "Văn chương hạ giới rẻ như bèo" từ đầu thế kỷ 20, cụ Nguyễn Vỹ còn bồi thêm: "Nhà văn An Nam khổ như chó". Thực ra không chỉ nhà văn, tất cả những gì liên quan đến chữ nghĩa đều bị coi thường.Người ta có thể trọng vọng bằng cấp, địa vị nhưng người ta lại coi thường chữ nghĩa,

Một trong những quan điểm sai lầm nghiêm trọng về giáo dục tự do đó là tư tưởng giáo dục này chỉ là xu hướng mà các phụ huynh chạy theo để cho trẻ phát triển đúng bản năng. Thay vì đó nên quay lại với lối dạy truyền thống với lễ nghi và đạo đức. Trên thực tế, lập luận này cũng là một xu hướng đang được đẩy mạnh hiện nay như một đối trọng, thậm chí còn có những quan điểm cực

Người Việt Nam thích nghe truyện ma, thích đọc truyện ma, thích xem phim ma… nhưng phần nhiều là bởi thích cảm giác rờn rợn lạnh sống lưng đầy kích thích. Họ không nhận ra rằng cảm giác mơ hồ ấy xuất hiện không phải bởi vì hồn ma đang xuất hiện vô hình bên cạnh, mà bởi họ thấy mình trong câu chuyện của hồn ma ấy, như thể ta đã quanh quất gặp hồn ma quanh đây. Một cấu trúc kinh điển của

Tôi muốn kể với các bạn một câu chuyện mà tôi được biết để bắt đầu cho bài viết bàn luận về người hùng và chủ nghĩa anh hùng mà tôi đã ấp ủ từ lâu. Năm 2020, giữa lúc cả thế giới đều sống trong biệt lập và run rẩy trước đại dịch COVID-19, chúng tôi nhận được một lời giới thiệu từ ông Chuck Searcy, một cựu chiến binh Mỹ đang rà phá bom mìn khắc phục hậu quả chiến tranh tại Việt