Nhảm #24: Quy luật cuộc sống

blogpost thumb

Càng hiểu nhiều quy luật của cuộc sống, càng khó để tham gia cùng cuộc sống.
Nếu ta thử và phát hiện ra điều ta biết là sai, đó không phải bất hạnh, đó là hạnh phúc. Hạnh phúc vì còn gì đó để khám phá.
Nếu ta cứ đúng mãi dù cho các lựa chọn có điên rồ đến đâu, đó lại là vấn đề. Tức là khi ấy cuộc sống không còn gì để khám phá, để thử thách.
Độ bất hạnh sẽ gia tăng khi ta thậm chí còn không thể sớm chấm dứt đời mình.
Nhưng ai là kẻ hiểu được mọi quy luật?
Những kẻ thành đạt và hoàn mỹ ư? Chưa chắc, họ chỉ đơn giản đang trói mình ở một lựa chọn an toàn.
Những kẻ cứ lao vào những lối sống khác biệt và đắm chìm trong nó ư? Họ chỉ đang chơi tiếp trò chơi số phận.
Ai sẽ để cuộc đời đi qua mình và mỉm cười? Đó có phải kẻ hiểu các quy luật? Liệu họ có thể tự xóa não mình để vui thú như kẻ ban đầu?
Cuộc đời rất ít khi tươi mới, trước khi bắt đầu bất cứ lựa chọn nào, ta phải cười nhạt mà chấp nhận.

Hà Thủy Nguyên

Nhảm #23: Nói

blogpost thumb

Người ta rất dễ bắt chước những nhà thông thái, bởi người thông thái thường nói điều giản đơn.
Những kẻ ưa thích phức tạp là những đứa trẻ đang tập nói (như tôi chẳng hạn). Đứa trẻ có thể học cách giản đơn hơn để thốt ra lời thông thái trong những khoảnh khắc thâm trầm hiếm hoi của đời người. Hoặc nó có thể tiếp tục nói nhảm (như tôi). Hoặc tệ hơn, nó có thể trở thành giả dối bằng cách thốt lên những lời vờ như thông thái.
Làm sao để phân biệt?
Trước hết hãy nhớ, đây là lời của tôi, một đứa trẻ đang cố chậm lại tiến trình lớn của mình, để duy trì động lực nói ở mức độ vừa phải.
Phân biệt nhà thông thái thật và nhà thông thái giả, đừng nhìn lời nói, hãy nhìn hành động.
Hoặc nếu không? Hãy chọc tức họ cho tới khi họ có thể phát điên hoặc ta phát điên. Nếu ta phát điên còn họ vẫn bình thản, xin chúc mừng, bạn đã tìm thấy sự thông thái cho chính mình thông qua chứng kiến họ.
Còn một điều này nữa, nhà thông thái nói ngày càng ít, còn kẻ giả mạo sẽ nói ngày càng nhiều.
Đừng lên án những kẻ giả mạo, họ không biết họ đang nói gì đâu, và cũng không biết rằng mình đang giả mạo.
Trẻ con như chúng ta, rất dễ tha thứ, có phải không?

Hà Thủy Nguyên

Nhảm #22: Cắt đứt

blogpost thumb

Cắt đứt với bất cứ điều gì đều mệt mỏi, đâu có phải nhất niệm mà thành.
Cắt đứt trong ý niệm, nhưng thể xác vẫn cứ phải đi giải quyết những nghiệp chướng tồn dư.
Giải quyết rồi vẫn chưa xong, duyên nợ còn giăng ra đủ dây níu kéo…
Thế đó, người đời muốn ta nợ họ, họ nợ ta. Họ sợ trạng thái những món nợ được trả, bởi lúc ấy, họ bị tước bỏ cơ hội ràng buộc, cơ hội ăn bám.
Và ta cũng thế, cắt đứt mọi ràng buộc thì chỉ có cái chết. Chấp nhận cái chết, thế thôi.
Thử nghĩ khác xem nào?
Quay cuồng điên loạn trong trùng trùng duyên kiếp. Quay đến khi duyên nợ vào guồng. Đó cũng là một cách. Ôi, thế thì ta chóng mặt đến nỗi không đứng nổi mất. Mà cần gì đứng nhỉ!
Chóng mặt đến khi ngã xuống, và ngắm nhìn duyên nợ lả tả rụng xuống ta. Thật là một hình ảnh đẹp. Nhưng, chúng vẫn có đó. Và nếu ta chết đi, chúng vẫn còn đó.
Một cái chết không còn gì ràng buộc và một cái chết vẫn quay cuồng níu kéo, ta sẽ chọn gì, người đời sẽ chọn gì?

Nhảm #21: Quằn quại

blogpost thumb

Quằn quại không có nghĩa là sâu sắc.
Đó là trạng thái của những con sâu bị xéo tới mức ngoài quằn ra thì chẳng còn có thể làm gì khác. Tội nghiệp lũ sâu bất lực.
Thích thú chiêm ngưỡng sự quằn quại lại càng không phải là sâu sắc.
Đó là thú vui bệnh hoạn.
Đó thậm chí còn không phải đồng cảm và thấu hiểu, mà là sự đói khát quằn quại của những con sâu chẳng bao giờ được ai để tâm đến mà dày xéo.
Khi người ta quá hèn yếu để hành hạ người khác hay hành hạ bản thân, người ta thường chọn cách ngồi lì và chứng kiến một đối tượng khác xa vời, có thể là hư cấu đang đau đớn, vật lộn.
Thế rồi, trở thành sâu sắc, thành nhân văn.
Con sâu bị xéo không thể thành bướm, và những kẻ chứng kiến nó cũng thế. Chẳng có nổi một chút ngắn ngủi đẹp đẽ. Ôi, thật là sâu sắc, thật là nhân văn.

Hà Thủy Nguyên

Nhảm #20: Nhạt nhẽo

blogpost thumb

Sau rất nhiều nỗ lực để làm mình trở nên thú vị hơn, tôi bắt đầu chuyển sang thái cực khác: Khiến mình trở nên nhạt nhẽo.
Để trở nên thú vị, rất dễ. Tâm trí con người thích bị kích động, mà tôi thì vẫn là con người.
Nhưng để trở nên nhạt nhẽo thì khó khăn vô cùng. Đâu dễ chấp nhận một tình trạng não không kích thích. Đâu dễ để sống trong sự lãng quên của mọi người. Đâu dễ để tịch mịch với chính mình.
Đây là một cuộc cai nghiện, tôi đã nghiện chính mình. Không, chính xác là nghiện những thứ nội tiết tố mà não tôi tiết ra khi tôi thú vị. Nghiện một thứ tính từ mà người đời quy định. Nghiện một cái mặt nạ!
Nhạt nhẽo có thể khiến tôi nghiện theo cách tương tự như thế. Nhưng tôi chưa thử, nên không dám chắc. Và có lẽ cũng ít người dám thử.
Vì nhạt nhẽo không phải là đời thường lặp đi lặp lại của các bạn. Đời thường ấy không nhạt nhẽo, mà hổ lốn.
Nhạt nhẽo là cái gì đó khác với hổ lốn và thú vị.
Nhạt nhẽo có thể đơn giản là một giấc ngủ ngon lành không mộng mị.

Hà Thủy Nguyên

Nhảm #19: Sở hữu

blogpost thumb

Người đời luôn cần sở hữu cái gì đó, không hữu hình thì cũng phải vô hình. Họ dành gần hết cuộc đời để sở hữu những thứ không thật sự thuộc về mình, và thực ra là không thuộc về ai cả. Nào thì thành đạt, tài sản, nhan sắc, danh tiếng, tình yêu…ôi đủ thứ có thể gọi tên.
Vì quá mải mê sở hữu, họ quên mất tận hưởng trải nghiệm chúng. Và bởi thế, họ bị chính những thứ mình sở hữu sở hữu mình. Họ thành công cụ, thành nhân tố để thúc đẩy những kẻ khác lại ham muốn đủ thứ như họ.
Sở hữu thực sự là một cái bẫy…
Có duy nhất một thứ đáng để sở hữu, đó chính là bản thân mình. Ấy thế mà, khi có quyền sở hữu chính bản thân mình, họ lại sợ hãi! Quả là kỳ quặc!
Một người nhận ra họ không có gì ngoài chính bản thân họ khi họ mất tất cả, mà không phải, có gì thực sự là của mình đâu. Nghịch lý ở chỗ, người đời thích sở hữu ngoại thân nhưng lại muốn bản thân được sở hữu, vì luôn kỳ vọng bản thân mình tồn tại một cách có giá trị với ai đó.
Thế rồi, sở hữu thật là một tình trạng vô vọng, ngay cả sở hữu chính bản thân mình.
Vô sở hữu còn khó thực hiện hơn, vì người đời càng không thể chấp nhận rằng hóa ra mình chả là cái quái gì! Hoàn toàn vô giá trị, thậm chia có thể còn không thực tồn tại.
Thế thì sở hữu hay vô sở hữu đều đi đến kết luận rằng chúng ta chả là cái thá gì, và không chắc là chính chúng ta. OK???

Hà Thủy Nguyên

Nhảm #18: Phá lồng

blogpost thumb

Tự do là thứ chưa ai từng có nhưng ai cũng thích đòi, thật kỳ lạ…lại còn đi tìm nữa chứ…
Ý thức rằng mình đang không tự do quan trọng hơn tìm thấy tự do. Bất hạnh cho những ai thấy rằng mình đang tự do. Họ tự đang nhốt mình đấy.
Người khác nhốt mình: ngục tù. Mình tự nhốt mình: tự do.
Không ai tước bỏ tự do của ai cả, bởi vì không ai tự do. Những kẻ muốn giam hãm kẻ khác chẳng qua là bởi chúng quá sợ hãi, quá cô đơn, tới mức muốn nhốt hết đám đông vào một cái lồng chật hẹp. Càng chật càng yên tâm.
Nhưng mà kẻ đã quen ở lồng rộng rồi, đâu quen ở lồng hẹp, thế là hùa nhau phá cái lồng chật đi, rồi lôi hết những kẻ đã quen trong lồng hẹp bước chân vào cái lồng rộng hơn.
Hóa ra rộng hơn chả đáng kể, cuối cùng vẫn hẹp thôi… Lại đập… Lại rộng… Lại chật… Đám đông thì cứ mỗi ngày một to hơn.
Dần dần, họ chẳng biết làm gì khác ngoài phá lồng. Nghề chính của nhân loại đó.
Không phá lồng thì làm gì nhỉ? Chấp nhận rằng mình đang sống trong lồng không phải là một cách tốt.
Hay là thử tưởng tượng những cái lồng không có thật? Đó là thứ ảo tưởng nguy hiểm nhất về tự do.
À, có thể nghĩ mình không có thật…
Mà thôi, đến đây thì nhảm quá rồi. Càng nói, tôi càng thấy tôi đang chui sâu vào một xó lồng và dựa vào chấn song rung đùi nhìn đám đông đập, đập, và đập. Càng đập, họ càng thấy họ vẫn ở trong một cái lồng y như tôi, chưa ai thoát đi đâu cả…

Hà Thủy Nguyên

Nhảm #17: Chẳng gì thay đổi

blogpost thumb

Thay đổi chính quyền không tạo ra thay đổi xã hội. Chính quyền là đại diện cho người dân, thế nên thay đổi chính quyền chẳng khác nào lắp hoa giả trên một cái cây đã mục ruỗng.
Sự thay đổi xã hội thực sự đến từ các thành tố trong xã hội, tức con người.
Nhưng làm sao để thay đổi con người, và con người là gì, đó lại là nan đề lớn của thay đổi.
Chẳng từ ngữ định tính nào định nghĩa được con người. Con người là vô giới hạn. Tức là cùng một lúc con người có thể biến chuyển xấu đi hoặc tốt lên, tùy từng khía cạnh và góc nhìn. Và con người chẳng thể thay đổi được gì tích cực với con người ngoài tiếp tục làm tổn thương nhau và giam hãm nhau trong những tuyên ngôn nhất thời. Nói một cách khác, họ lại cài hoa giả để trang trí cho nhau, còn bên trong chúng ta đều thối rữa.
Thối rữa là một quá trình cần thiết để đổi thay! Đúng không nào! Sau thối rữa sẽ là hồi sinh. Nhưng cái mới sẽ khác cái cũ ở điểm nào? Hay lại là một sự sao chép?
Tóm lại thì con người có thể thay đổi được không? Có lẽ không! Nhưng ta có thể thay đổi bề mặt xã hội để môi trường sống của con người trở nên tốt hơn.
Sự thay đổi bề mặt xã hội, hãy nhớ, chỉ là bề mặt. Dưới lớp mặt nạ ấy, con người vẫn đang thối rữa từng ngày như lộ trình sự sống vẫn diễn ra.
Tóm lại, sự thay đổi có thực sự cần thiết? Cần! Để con người không phải đối mặt với sự thối rữa của mình ấy mà…

Hà Thủy Nguyên

Nhảm #16: Thay đổi

blogpost thumb

Con người, tự chúng ta gọi chúng ta để phân biệt với loài vật, để tự huyễn rằng mình cao quý hơn muôn loài khác.
Người dân, chúng ta khiêm tốn tự gọi mình và đồng loại của mình để mong được kẻ khác chấp nhận sự sinh tồn.
Không có mâu thuẫn giữa khái niệm con người và người dân, vì chỉ là những từ khác nhau để chỉ cùng một dạng đối tượng.
Khi một người dân trở thành kẻ làm việc trong chính quyền, tự dưng bị “đột biến” và trở thành giống loài khác. Tự chính quyền và người dân đều cư xử với nhau như những kẻ không chung chủng loài. Thật kỳ quặc!
Điều gì đã tạo ra đột biến này?
Quyền lực!
Khi người dân trao quyền cho một nhóm người để nhóm người ấy thay họ định đoạt, thì họ đã tự xà xèo bớt quyền lực của mình để trao cho nhóm ấy (tức chính quyền). Đời truyền đời, họ quên mất dần chính họ đã gây ra sự đột biến chủng loài ở chính quyền. Thực ra, họ cũng bị đột biến, mà thực ra là suy thoái.
Chính quyền là một chủng loài đột biến từ người dân, có thể nói như vậy, và chúng sở hữu nhiều sức mạnh hơn dù số lượng thành viên ít hơn ( nực cười là chính người dân đã mang đến sức mạnh ấy cho chính quyền).
Mô hình của chính quyền luôn thay đổi, để thích nghi với người dân, nhưng dù mô hình nào thì vẫn luôn tồn tại mâu thuẫn giữa hai chủng loài này.
Người dân muốn làm giảm quyền lực của chính quyền, không phải bằng cách thay chính quyền này bằng chính quyền khác. Mà thay vì đó, phải trở nên có nhiều sức mạnh hơn, và hạn chế trao sức mạnh ấy cho chính quyền.
Một xã hội tốt đẹp không đến từ chính quyền tốt, mà đến từ việc người dân sở hữu sức mạnh vượt trội hơn chính quyền, tới mức ép buộc chính quyền vận hành để phục vụ mình chứ không phải biến mình thành công cụ của chính quyền.
Thêm một điều nữa về những kẻ trong chính quyền. Bản thân họ cũng chẳng hiểu gì về sức mạnh cũng như hệ thống chính quyền họ đang làm việc. Họ chỉ như lũ trẻ con sở hữu sức mạnh và tự đắc coi mình như một chủng loài vượt trội. Họ không nhận ra rằng họ đang bị sự đột biến, tức quyền lực điều khiển.
Nhưng cái quyền lực ấy bản chất là gì? Đó là tập hợp những sức mạnh mà mỗi người dân tự tước bỏ khỏi mình vì sự lười biếng, vô trách nhiệm và hèn nhát. Và bởi vì bị tách lìa một cách thờ ơ bởi người dân, nên quyền lực ấy luôn tạo ra những cơ chế kìm hãm thay vì giải phóng, phá hủy thay vì kiến tạo, tàn ác thay vì bao dung, giả dối thay vì minh bạch. Thực tế là, bất cứ ai ở trong chính quyền đều phải tự biến đổi để thích nghi với cơ chế quyền lực này. Chúng có thể được cải thiện đâu đó khi người dân tỏ rõ sức mạnh của mình và đòi hỏi, nhưng về bản chất chúng không thay đổi.
Đừng mơ mộng chính quyền ngay từ ban đầu sẽ vì người dân. Không có đâu! Làm sao một thứ nảy sinh từ sự lười biếng, vô trách nhiệm và hèn nhát của người dân lại có thể vì quyền lợi của người dân được? Chúng sẽ tìm mọi cách để nô dịch chứ, phải không nào? Chính quyền khôn ngoan thì dẫn dắt người dân vào một công xưởng khổng lồ, sang chảnh được đắp bởi các chính sách phúc lợi và các quyền lợi rỗng tuếch, vô giá trị. Chính quyền dốt nát thì để mặc cho dân sinh và dân trí tồi tệ.
Thế nên thay đổi chính quyền không thực sự mang lại thay đổi bản chất của xã hội. Nó làm mỗi người dân ngủ quên trong nhà tù mới tinh tươm hơn, và dễ dàng trao niềm tin và thứ chính quyền tân thời giỏi tô vẽ bằng lời hứa và lý tưởng.
Nhắc lại một lần nữa, khi và chỉ khi người dân có nhiều sức mạnh hơn, ít lệ thuộc hơn vào những hệ thống mà bất cứ dạng chính quyền cung cấp như quốc phòng, an ninh, kinh tế, giáo dục, y tế…thì lúc ấy sự thay đổi cán cân mới đáng kể.
Nghịch lý là người dân cứ tiếp tục trao quyền lực, và tiếp tục thù ghét chính quyền, tiếp tục không cải thiện mình rồi tiếp tục tạo ra những cuộc soán đoạt mà sau đó mình vẫn là nô lệ. Đây là một dạng yếm thế, một dạng thức tinh vi của sự lười biếng, vô trách nhiệm và hèn nhát đã được che dấu trong kỳ vọng vào một tương lai tốt đẹp hơn khi có kẻ khác sở hữu chính quyền.
Kỳ vọng luôn mang lại tuyệt vọng…Và tôi viết những điều này trong cơn tuyệt vọng, nhưng là cơn tuyệt vọng cần thiết để thấu rõ.

Hà Thủy Nguyên

Nhảm #15: Nhìn

blogpost thumb

Có những thứ tri thức được sử dụng để che mắt khiến sự thật không thể hiển lộ.
Có những lời kêu gào tự do không dẫn đến tự do mà chỉ đường dẫn lối tới gông cùm vĩnh viễn.
Có những cứu rỗi đẩy nạn nhân chìm sâu vào hố thẳm khôn cùng.
Có những tình yêu hành hạ người bị yêu nhân danh sự hi sinh.
Có nỗi đau có thể quy đổi thành bạc cắc.
Có nụ cười thiếu vắng niềm vui mà thuần túy là điên loạn và giả dối.
Có thứ gần gũi với thiên nhiên bằng tàn phá thiên nhiên.
Có…mà…
Những gì tưởng như đẹp đẽ, sâu kín hay lý tưởng…đều đáng tởm lợm nếu ta nhận ra sự mạo nhận trong chúng.
Và chúng phản ứng lại cái nhìn thấu rõ bản chất của ta bằng cách quy kết những cái nhìn ấy là cực đoan, u ám, và thiếu hiểu biết sự đời. Một lần nữa, ta thấu rõ bản chất phản ứng của chúng, đơn giản là sự hèn nhát. Không hơn!
Chúng tìm cách bịt tai che mắt người đời bằng cách thao túng họ trong các định kiến, các niềm tin xác quyết mà chính bản thân họ không hiểu. Đó là cách chúng cô lập ta, để cái nhìn của ta không có mức độ ảnh hưởng đáng có.
Có hề gì, ta vẫn nhìn chằm chằm vào chúng để chúng biết rằng chúng không thể làm mù lòa thị kiến của ta. Nhìn cho đến khi chúng không còn tự tin với cái vỏ của mình, cho đến khi chúng lụi tàn.
Nhìn đích thực là một cách để thay đổi thế giới. Thế nên trước khi mở miệng, hãy mở mắt. Hãy học các nhìn trước khi học cách bày tỏ. Nếu không, bạn sẽ mãi mãi bị thao túng bởi sự giả mạo.

Hà Thủy Nguyên